انواع مصالح ساختمانی

10 ماه پیش
۵ (۱۰۰%) ۱ vote

 

 

مصالح ساختمانی هر ماده ای است که برای ساخت و ساز مورد استفاده قرار می گیرد که شامل چوب، سیمان، سنگ آهک، فلزات، آجر، بتون و رس می شود که جز پر مصرف ترین ها می باشند. انتخاب انواع این مصالح ساختمانی بستگی به هزینه ای که برای پروژه های ساختمانی تخمین زده می شود دارد.

بسیاری از مواد طبیعی نظیر خاک رس، شن و ماسه، چوب، سنگ و حتی شاخ و برگ ها برای ساختن یک بنا بکار می روند. به غیر از مواد طبیعی، بسیاری از محصولات که ساخته دست انسان هستند، نیز در خانه سازی کاربرد دارند.

ساخت مصالح ساختمانی در بسیاری از کشورها یک صنعت پایدار است و استفاده از این مواد بطور معمول به صنایع تخصص یافته نظیر نجاری، لوله کشی و عایق کاری مرتبط است. در این مقاله سعی بر آن است تا شما را با مصالح و موادی که در ساخت سازه و بنا بکار می روند، آشنا کنیم.

۱ – مصالح ساختمانی طبیعی

مصالح ساختمانی بطور کلی به دو دسته ی طبیعی و مصنوعی طبقه بندی می شود. مواد طبیعی آنهایی هستند که فرآوری نشده اند و یا از حداقل میزان فرآوری بهره مند بوده اند نظیر الوار و شیشه ها.

مواد مصنوعی پس از دستکاری های انسانی، مانند پلاستیک و رنگ های نفتی در محیط های صنعتی ساخته می شوند و در سازه بکار می روند.

گل، سنگ و گیاهان فیبردار از جمله مواد اولیه ساده ای هستند که برای ساخت مواد انعطاف پذیر نظیر چادر، پارچه یا پوست به کار می روند. مردم در سراسر جهان این سه ماده اولیه را با یکدیگر برای ساخت خانه هایی مطابق با شرایط آب و هوایی منطقه بکار می برند.

بطور کلی سنگ و علف هرز اجزایی ساده برای ساختمان سازی هستند، در حالیکه گل برای پر کردن فضای خالی میان آنها بکار می رود. در واقع گل بعنوان نوعی بتون و عایق عمل می کند.

۲ – چادر

چادر بعنوان یک خانه انتخابی در میان عشایر در سراسر دنیا مورد استفاده قرار می گیرد. این نوع از چادر دو نوع مخروطی و دایره ای دارد که نوعی از روش های ساخت و ساز است که با توسعه معماری و پارچه های مصنوعی بنوعی دچار تغییر شده است.

ساختمان های مدرن را نیز می توان از مواد قابل انعطاف همانند پارچه ساخت و توسط سیستم کابل های فولادی یا داخلی فشار هوا را کنترل کرد.

 

سازه گلی
۳ – گل و خاک رس

مقدار هریک از مواد استفاده شده سبب می شود که ساختمان چهره ی متفاوتی پیدا کند. در این مورد عامل تعیین کننده معمولا نوع خاک مورد استفاده است. استفاده بیش از حد از خاک رس به نوعی یادآور سبک خشتی است، در حالیکه سازه های ساخته شده با خاک رس کمتر معمولا به ساختمان های کلوخی مشهور هستند.

دیگر مواد اصلی به کار رفته در ساخت و ساز شامل شن و ماسه، کاه و چمن هستند که مصرف بیشتر یا کمتر آنها در نوع ساختمان تغییر ایجاد می کند. برای ساخت دیوار ها معمولا فشرده سازی توسط خاک رس در میان تخته ها با دست انجام می گرفت، اما در حال حاضر از کمپرسورهای مکانیکی پنوماتیک می توان استفاده کرد.

خاک رس توده حرارتی بسیار خوبی است، بخصوص برای حفظ دما در یک سطح ثابت بسیار مناسب است. خانه های ساخته شده با خاک در گرمای تابستان خنک و در سرمای زمستان گرم هستند. خاک رس گرما و سرما را حفظ می کند و آن را در طول زمان مانند سنگ رها می کند.

ساختمان هایی که مردم عمدتا با خاک رس ساخته اند، در طول قرن ها در قسمت های مختلف دنیا ماندگاری طولانی تری داشته اند. برخی از آنها همچنان در حال استفاده هستند و برخی دیگر صدها سال محل سکونت افراد مختلف بوده اند.

 

سازه سنگی
۴ – سنگ

سازه های ساخته شده با سنگ تا زمانیکه تاریخ به یاد می آورد استوار و پابرجا بوده اند. سنگ یکی از مصالح ساختمانی است که عمری طولانی دارد و معمولا در دسترس است. انواع مختلفی از سنگ ها در سراسر دنیا وجود دارد که ویژگی های متنوعی دارند و استفاده از آنها می تواند خوب یا بد باشد.

سنگ یک ماده ی بسیار متراکم است، بطوریکه برای حفاظت و امنیت کارآیی فراوانی دارد. از سنگ به علت وزن و مقاومت آن بعنوان ماده اصلی ساخت و ساز استفاده می شود. در خانه هایی که از سنگ ساخته شده اند گرم نگه داشتن محیط بسیار سخت است و باید از منابع گرمایشی بسیاری استفاده شود.

دیوارهای خشک سنگی با گذاشتن ها سنگ ها بر روی یکدیگر ساخته می شوند و در نهایت از مواد گوناگونی برای نگه داشتن آنها در کنار هم استفاده می شد که مشهورترین آنها در حال حاضر سیمان است.

ساختمان های سنگی را می توان اکثرا در شهرهای بزرگ مشاهده کرد و در طول تاریخ برخی تمدن ها در سازه های خود نظیر اهرام مصر، اهرام آزتک و بقایای تمدن اینکا از سنگ استفاده کرده اند.

 

سازه کاهگلی
۵ – کاهگل

یکی از قدیمی ترین مواد شناخته شده برای ساخت و ساز کاهگل است. کاه یک عایق بسیار خوب است و به راحتی برداشت می شود. بسیاری از قبایل آفریقایی در خانه هایی که از سالیان متمادی ساخته اند از کاهگل استفاده کرده اند. در اروپا نیز به همین شکل بوده است و استفاده از سقف بتونی زمانی شایع شد که صنعت رو به جلو قدم برمی داشت.

۶ – علف هرز

خانه هایی که از قطعات گیاهان ساخته می شوند اکثرا در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری نظیر جنگل های بارانی یافت می شوند که در آن ها از برگ های بسیار پهن و بزرگ استفاده می شود. بومیان آمریکایی اغلب خانه های خود را از غلف های هرز و گیاهان می ساختند و به استراحت می پرداختند.

۷ – یخ

یخ ها در نقاط سردسیری برای ساخت و ساز خانه بکار می روند. در مناطق شمالی و سردسیری هتل های یخی بعنوان جاذبه های توریستی مورد استفاده قرار می گیرند.

۸ – چوب

چوب محصول درختان است و برای ساخت و ساز ساختمان ها کاربرد فراوان دارد. زمانی که چوب را برش می زنند به شکل تخته یا الوار درمی آید تا برای خانه سازی استفاده شود. چوب جز مصالح ساختمانی است که در اکثر اقلیم ها و سازه ها کاربرد دارد و مفید است.

چوب نیز می تواند قابلیت انعطاف داشته باشد و بارهای سنگین را تحمل کند و زمانیکه بصورت عمودی فشرده می شود بسیار قوی است.

چوب انواع گوناگون و گونه های متنوعی دارد که کیفیت هرکدام از آنها با دیگری متفاوت است. متخصصین معتقدند که گونه های خاص و متنوع چوب ها برای استفاده افراد مختلف و شرایط محیطی متفاوت کاربرد دارند.

۹ – آجر و بلوک

آجر بلوک ساخته شده از مواد داخل کوره است که معمولا خاک رس یا سنگ رست است اما گاهی اوقات ممکن است از گل های با کیفیت پایین تر نیز استفاده شود. مواد را داخل قالب ریخته، فشرده می کنند و سپس آنها را برش می زنند.

آجر ها در قرون مختلف بطور گسترده به عنوان مصالح ساختمانی مورد استفاده قرار می گرفتند زیرا در شهر های پرجمعیت به علت ارزان بودن از شهرت فراوانی برخوردار بود.

در اواخر قرن بیستم نوع دیگری از بلوک جایگزین آجر شد که به بلوک خاکستر مشهور بود و عمدتا با بتون ساخته می شد.

یکی از مصالح ارزان قیمت در شهرهای شلوغ که ضعیف بود بلوک سندکرتیک بود که کاربرد فراوان در میان مردم پیدا کرده بود.

 

سازه بتونی
۱۰ – بتون

یکی از مصالح ساختمانی مرکب است که از ترکیب مواد توده ها و اتصال دهنده هایی نظیر سیمان ساخته می شود. شایع ترین شکل بتون، بتون سیمان پورتلند است که شامل سنگ معدن معمولا شن و ماسه ، سیمان پورتلند و آب می شود.

پس از مخلوط کردن، سیمان هیدراته می شود و در نهایت سفت و سخت شده و به ماده ای شبیه سنگ تبدیل می شود، که به این ماده بتون می گوییم.

برای ساخت و سازهای بتونی در هر سایزی – بتون استحکام کششی کمتری دارد – بطور کلی از میله های فولادی استفاده می شود، که اصطلاحا به آن بتون مصلح گفته می شود.

به منظور به حداقل رساندن حباب های هوا – ساختار بتون را ضعیف می کند – از یک وسیله ی ارتعاش و نوسان برای به حداقل رساندن حباب های هوا در بتون مایع استفاده می شود. بتون به علت طول عمر، شکل پذیری و حمل و نقل آسان یکی از مصالح پرکاربرد در ساختمان سازی است.

۱۱ – فلز

فلز بعنوان چهارچوب سازه ای و یا پوشش سطح خارجی در ساختمان های بلند و آسمان خراش ها بکار می رود.

انواع مختلفی از فلزات برای ساخت و ساز بکار می روند. فولاد آلیاژی فلزی است که جزء اصلی آن آهن است و انتخابی معمول برای سازه های فلزی بشمار می آید. استحکام، انعطاف پذیری و طول عمر از جمله ویژگی های فلزات است. اما خوردگی دشمن اصلی آن بشمار می آید.

تراکم پایین و مقاومت در برابر خوردگی از خصوصیات آلیاژهای الومینیوم و قلع است که در برابر هزینه ی بیشتر آنها کاربردی تر بنظر می رسد. استفاده از برنج در گذشته بسیار شایع بود اما امروزه استفاده از آن به وسایل محدود شده است.

سایر فلزات نظیر تیتانیوم، کروم، طلا و نقره هستند که در ساخت و ساز بکار می روند. تیتانیوم را می توان برای اهداف ساختاری بکار برد اما بسیار گران قیمت تر از فولاد است. کروم، طلا و نقره در ساخت وسایل دکوری استفاده می شوند، زیرا گران قیمت هستند و مقاومت کششی و سختی لازم را ندارند.

۱۲ – شیشه

از زمان اختراع شیشه تا سالها قبل اکثرا از آن برای پوشش دهانه های کوچک یعنی پنجره ها استفاده می شد، تا نور و هوای تازه وارد اتاق شود. شیشه بطور کلی از مخلوط شن و ماسه و سیلیکات ساخته می شود و بسیار شکننده است.

امروزه برای پوشش کلی نمای ساختمان ها از دیوارهای شیشه ای استفاده می کنند تا ساختاری زیبا ایجاد کند. حتی گاهی اوقات سقف های شیشه ای نیز در دنیای مدرن ساختمان سازی کاربرد دارند.

۱۳ – سرامیک

سرامیک ها اکثرا بعنوان وسایل پوششی در ساختمان استفاده می شوند، کف، دیوارها و حتی سقف ها با سرامیک پوشیده می شوند. در بسیاری از کشورهای از کاشی های سرامیکی استفاده می شود تا ساختمان های بیشتری را پوشش دهند.

سرامیک در واقع یک نوع خاص از سوزاندن سفال در کوره است که با تکنیک های مختلف همراه خواهد بود.

۱۴ – پلاستیک

اصطلاح پلاستیک طیف گسترده ای از ترکیبات شیمیایی مصنوعی یا نیمه مصنوعی یا محصولات پلیمریزاسیون را پوشش می دهد. پلاستیک ها در تحمل گرما، مقاومت و انعطاف پذیری انواع متنوعی دارند. یکنواختی کلی و سبک بودن آنها امروزه در تمامی کاربردهای صنعتی ثابت شده است.

۱۵ – فوم

اخیرا از فوم های مصنوعی پلی استایرن و پلی اورتان کمتر از گذشته استفاده می شود. این فوم ها از نظر وزنی سبک بوده و به راحتی شکل می گیرند و عایق بشمار می آیند و معمولا از آنها برای عایق بندی میان دیوار و سقف استفاده می کنند.

 

سازه سیمانی
۱۶ – سیمان

ترکیبات سیمان معمولا از خمیر سیمان هیدراته و ذرات یا الیاف چوب ساخته می شوند و بخش مهمی از مصالح و مواد ساختمانی را تشکیل می دهند. الیاف چوبی و طبیعی از ترکیبات مختلف محلول آلی مانند کربوهیدرات ها، گلیکوزید ها و فنول ها تشکیل شده است. این ترکیبات شناخته شده تنظیم کننده سیمان است. بنابراین، قبل از استفاده از چوب در ساخت کامپوزیت های برش سیمان، سازگاری آن با سیمان ارزیابی می شود.

برای تعیین سازگاری چوب و سیمان، روش هایی براساس خواص مختلف استفاده می شود، مانند ویژگی های هیدراتاسیون، مقاومت، پیوند بین فسفر و مورفولوژی. محققان از روش های مختلفی مانند اندازه گیری ویژگی های هیدراتاسیون ترکیب مخلوط سیمان، مقایسه خواص مکانیکی مخلوط سیمان و ارزیابی بصری خواص میکرو سازه مخلوط های چوب-سیمان استفاده می کنند.

5 (100%) 1 vote
0

برخی از منابع مجله